Hazelaar

Oorspronkelijke herkomst

Europa tot de Kaukasus. De gewone hazelaar is inheems in België en Nederland en groeit vaak als meerstammige struik in bosranden en houtwallen.

Eigenschappen

Corylus avellana is een grote bladverliezende struik of kleine meerstammige boom met ronde tot hartvormige, gezaagde bladeren. De gele mannelijke katjes zijn in late winter en vroege lente opvallend; in de herfst kunnen eetbare hazelnoten rijpen.

Voor- en nadelen als bonsai

Pluspunten: sterke boom, mooie oude bast, karaktervolle meerstammige groei, winterkatjes en noten. Nadelen: bladeren zijn relatief groot en grof en verminderen maar beperkt; daardoor oogt hazelaar vooral als middelgrote of grote bonsai overtuigend.

Standplaats als bonsai

Buiten in volle zon tot halfschaduw. In de zomer kan lichte schaduw bij grote hitte bladschade en uitdroging beperken. De soort is winterhard, maar bescherm zeer kleine schalen tegen extreme vorst.

Groei

Krachtige struikgroei met veel nieuwe scheuten en neiging tot opslag vanaf de basis. Selecteer vroeg welke stammen en takken behouden moeten blijven.

Geschikte stijlvormen

Meerstammig/clump, informeel rechtop, hellend, natuurlijke struikvormen en groepen. Middelgrote tot extra grote bonsai passen het beste bij het grove blad.

Vormsnoei

Voer harde of structurele snoei rond maart uit, na de presentatie van de katjes maar vóór het nieuwe blad volledig uitloopt. Verwijder ongewenste opslag en bouw de hoofdstructuur geleidelijk op.

Onderhoudssnoei

Knip nieuwe groei gedurende het groeiseizoen terug om de kroon compact te houden. Laat scheuten die voor verdikking nodig zijn tijdelijk langer groeien.

Fijnsnoei

Dun te dicht groeiende twijgen en opslag uit. Omdat het blad grof blijft, streef je eerder naar geloofwaardige takstructuur dan naar extreem fijne shohin-ramificatie.

Bladsnoei / ontbladeren

Volledige ontbladering is niet aanbevolen als routine. Selectieve verwijdering van de grootste bladeren kan licht in de kroon brengen, maar verandert de soort niet in een fijnbladige bonsai.

Wortelsnoei

Verpot in het vroege voorjaar vóór de bladknoppen sterk uitlopen. Wortels kunnen normaal worden teruggesnoeid; verwijder sterke opslagwortels en bouw een vlakke wortelvoet geleidelijk op.

Knopbeheer

Verwijder ongewenste basale knoppen en te veel scheuten op dezelfde plek. Spaar zwakke binnenste knoppen en katjesdragende twijgen wanneer winterpresentatie gewenst is.

Bloei- en vruchtbeheer

Katjes zijn een belangrijke winterwaarde. Hazelnoten kosten energie; beperk de vruchtbelasting bij een kleine bonsai en verwijder noten wanneer de boom verzwakt is.

Bedraden

Bedraad jonge takken; oudere takken worden stijver. Controleer regelmatig op insnoeren en combineer bedrading met clip-and-grow voor een natuurlijke structuur.

Bemesten

Bemest ongeveer om de twee weken of volgens het gekozen product tijdens het groeiseizoen. Een boom in opbouw mag sterker worden gevoed; verfijnde bomen gematigder om grove groei te beperken.

Watergifte

Houd de kluit gelijkmatig vochtig maar goed drainerend. Geef royaal tijdens actieve groei en warm weer, zonder de wortels langdurig in stilstaand water te laten staan.

Substraat

Een luchtig standaard bonsaisubstraat met goede drainage en voldoende vochtbuffer, bijvoorbeeld akadama, puimsteen en lava.

Verpotten

Ongeveer iedere twee jaar in het vroege voorjaar vóór de bladknoppen uitlopen; oudere exemplaren minder vaak afhankelijk van wortelgroei en drainage.

Ziekten en problemen

Mogelijk zijn rupsen, mijten, bladwespen en bladluizen. Echte meeldauw kan optreden, vooral bij dichte groei en slechte luchtcirculatie. Controleer ook op droogtestress in kleine schalen.