Oostenrijkse den

Oorspronkelijke herkomst

Oost-Oostenrijk tot het Balkanschiereiland, waaronder Albanië, Bulgarije, Griekenland en Roemenië.

Eigenschappen

Oostenrijkse den is een krachtige twee-naaldige zwarte den met stijve donkergroene naalden en op leeftijd diep gegroefde bast. Hij is sterk, zonminnend en droogtetolerant zodra hij goed geworteld is.

Voor- en nadelen als bonsai

Sterke stam- en bastontwikkeling en goede geschiktheid voor robuuste dennenstijlen. De naalden zijn relatief lang en stijf en de soort vraagt echte dennenkennis. Behandel hem veilig als single-flush pine: geen volledige zomer-decandling zoals bij Japanse zwarte den.

Standplaats als bonsai

Het hele jaar buiten in volle zon met veel lucht. Zeer winterhard, maar bescherm de wortelkluit tegen extreme langdurige vorst en langdurig kletsnat winterweer.

Groei

Eén hoofdgroeiflush per voorjaar. Kracht verschilt sterk tussen top, buitenste takken en zwakke binnenzones; energiebalans gebeurt met kaars- en naaldbeheer.

Geschikte stijlvormen

Formeel en informeel rechtop, hellend, literati, winderig, cascade/halfcascade en oude bergdenstijl.

Vormsnoei

Grote takken liefst late zomer tot winter wanneer de voorjaarsgroei is afgerond. Laat voldoende gezonde naalden en knoppen op iedere behouden tak.

Onderhoudssnoei

Selecteer in voorjaar of na uitharding overtollige kaarsen tot meestal twee bruikbare scheuten per punt. Verwijder in najaar overtollige oude naalden in sterke zones.

Fijnsnoei

Single-flush: verkort sterke elongerende kaarsen in late lente/vroege zomer, maar laat nieuwe naalden en groeipunten staan. Verwijder de volledige kaars niet om kunstmatig een tweede flush af te dwingen.

Bladsnoei / ontbladeren

Geen ontbladering. Naaldselectie alleen op een sterke boom; niet alle oude naalden verwijderen en zwakke zones ontzien.

Wortelsnoei

Voorjaar zodra knoppen beginnen te bewegen, of eventueel late zomer in geschikt klimaat. Behoud fijne wortels en mycorrhiza; geen volledige bare-rootbehandeling.

Knopbeheer

Selecteer sterke knoppen zodat per eindpunt geen onnodige krans ontstaat. Behoud zwakkere knoppen in binnenzones voor compacte ramificatie.

Bloei- en vruchtbeheer

Kegels zijn secundair. Verwijder ze bij jonge, verzwakte of recent verpotte bomen.

Bedraden

Late zomer tot vroege voorjaar is geschikt voor grote vorming. Oudere takken geleidelijk buigen en draad/rraffia gebruiken waar nodig.

Bemesten

Jonge ontwikkelingsbomen van voorjaar tot herfst voeden. Bij verfijnde single-flush dennen kan voorjaarsvoeding worden gematigd en sterker na het afharden worden gevoed om naaldlengte te beheersen.

Watergifte

Grondig water geven en daarna het oppervlak licht laten opdrogen. Geen permanent natte wortels. Volle zon en wind kunnen in een kleine schaal wel dagelijkse controle vereisen.

Substraat

Zeer luchtig en drainerend, bijvoorbeeld akadama met puimsteen/lava/kiryu. Behoud een gezond mycorrhizaal wortelmilieu.

Verpotten

Voorjaar bij zwellende knoppen; oudere bomen alleen wanneer drainage of worteldichtheid dat vraagt. Verwijder niet alle oude grond tegelijk.

Ziekten en problemen

Naaldschot/needle cast, tip blight, adelgiden, bladluizen en dennenzaagwespen kunnen voorkomen. Langdurig nat substraat verhoogt wortelproblemen.