2010
Projectontwikkelaar
Een bijzondere vraag
Bijna twintig jaar nadat ik bij Adriaens was vertrokken, kwam er in de winter van 2010 onverwacht opnieuw een verbinding met mijn oude werkgever.
Adriaens vroeg mij of ik de Overwaard Molen No. 2 in Kinderdijk opnieuw wilde opbouwen, maar deze keer niet van hout.
Deze keer moest de molen in 3D CAD worden geconstrueerd.
Dat maakte de opdracht voor mij bijzonder. Aan precies deze molen had ik in de jaren tachtig zelf meegebouwd. Ik kende de constructie niet alleen van tekeningen, maar had onderdelen ervan met eigen handen gemaakt en gemonteerd.
Nu lagen dezelfde traditionele 2D-tekeningen opnieuw voor me, maar met een heel ander doel. Alle informatie uit die tekeningen moest worden vertaald naar één volledig digitaal driedimensionaal model.
Van oude werktekeningen naar een digitale molen
Het was veel meer dan alleen het overtekenen van lijnen.
Iedere balk moest in de juiste doorsnede, lengte en positie worden gemodelleerd. De spantbenen, veldregels, legeringsbalken, korbelen en kruisverbanden moesten precies ten opzichte van elkaar worden geplaatst. Ook de vorm van het houten achtkant en de kap moest correct worden opgebouwd.
Zo ontstond op het beeldscherm langzaam opnieuw dezelfde molenconstructie waaraan ik tientallen jaren eerder in de werkplaats van Adriaens en op locatie in Kinderdijk had gewerkt.
Dat leverde voor mij een merkwaardige combinatie op van oud en nieuw vakmanschap.
In 1984 werkte ik met beitels, zagen, hamers en zware houten balken. In 2010 gebruikte ik een computer en 3D CAD-software. Toch was het uitgangspunt in beide gevallen hetzelfde: begrijpen hoe de constructie in elkaar zit en zorgen dat ieder onderdeel op de juiste plaats terechtkomt.
Een bungalowpark van molens
Het 3D-model werd niet zonder reden gemaakt. Adriaens was benaderd in verband met een bijzonder bouwplan van een projectontwikkelaar uit Rotterdam.
Het idee was om een bungalowpark te realiseren dat zou bestaan uit tientallen woningen in de vorm van traditionele Nederlandse molens.
De woningen zouden geen eenvoudige decoratieve kopieën worden. Het uitgangspunt was om de echte molenconstructie als basis te gebruiken en deze op ongeveer 3/5 van de oorspronkelijke grootte uit te voeren.
Een volledig werkende poldermolen heeft binnen echter veel ruimte nodig voor het gaande werk. Grote tandwielen, assen, de koningsspil en het scheprad nemen een aanzienlijk deel van het interieur in beslag.
Voor een woonmolen was dat natuurlijk niet nodig.
Daarom zouden onderdelen zoals het scheprad en de tandwielen worden weggelaten. De karakteristieke buitenvorm en de houten draagconstructie konden daardoor behouden blijven, terwijl binnen voldoende ruimte ontstond voor woonkamers, slaapkamers en andere woonfuncties.
Het 3D-model als overtuigingsmiddel
Mijn 3D-model van Overwaard Molen No. 2 moest laten zien wat technisch mogelijk was.
Aan de hand van het digitale model kon de projectontwikkelaar veel beter zien hoe zo’n molen was opgebouwd dan op traditionele tweedimensionale werktekeningen. De constructie kon vanuit iedere richting worden bekeken en onderdelen konden afzonderlijk zichtbaar worden gemaakt.
Voor Adriaens was het model bovendien een manier om te laten zien dat het bedrijf over de kennis beschikte om een dergelijk project daadwerkelijk uit te voeren.
Het traditionele molenmakersvak en moderne CAD-techniek kwamen daarmee op een bijzondere manier samen.
Een cirkel die bijna rond was
Voor mij persoonlijk kreeg de opdracht nog een extra betekenis.
De Overwaard Molen No. 2 was een van de molens waaraan ik als jonge molenmaker had gewerkt. In de jaren tachtig hielp ik mee om hem na de brand opnieuw in hout op te bouwen.
Meer dan vijfentwintig jaar later zat ik opnieuw met dezelfde molen voor me.
Alleen stond hij deze keer niet op de Overwaard in Kinderdijk, maar op mijn computerscherm.
Wat ooit begon met het bewerken en monteren van zware houten balken, eindigde jaren later in een volledig driedimensionaal CAD-model van diezelfde constructie.
Voor mij vormt die opdracht een mooie verbinding tussen twee perioden uit mijn loopbaan: het traditionele ambacht van molenmaker en de moderne wereld van 3D CAD.