2014 · januari – juni
Bijna echt metselwerk.
De onderbouw van de Marietmolen
Een van de uitdagingen bij de bouw van de Marietmolen was het maken van de gemetselde onderbouw. Op schaal moest deze niet alleen de juiste vorm krijgen, maar ook de kleur en structuur van echt metselwerk benaderen. Dat vroeg om wat experimenteren en improviseren.
Ik begon met een eenvoudige plaat spaanplaat. Daarin kraste ik de voegen van een muur. Vervolgens lakte ik de plaat af met vernis. De keuze voor spaanplaat was bewust. Het materiaal laat zich niet perfect strak bewerken. Hier en daar breken kleine vezels uit en ontstaan lichte onregelmatigheden. Juist die imperfecties zorgen ervoor dat het oppervlak later veel natuurlijker oogt dan wanneer alle voegen kaarsrecht en identiek zouden zijn.
Rond de plaat schroefde ik een aantal balkjes, zodat er een gietmal ontstond. Daarin goot ik kunsthars. Na uitharding had ik een negatieve afdruk van het metselwerk. Deze mal kon ik vervolgens meerdere keren gebruiken.
In de kunstharsmal goot ik een mortelmengsel van cement, zilverzand, scherpzand en fijne kiezel. Tijdens het vullen liet ik de mal trillen. Daardoor kwamen de meeste luchtbellen naar boven en vulde de mortel ook de kleinere details goed op. Het resultaat was een dicht oppervlak met een mooie, steenachtige structuur.
Elke gieting liet ik ongeveer een week uitharden voordat ik verderging.
Op zoek naar de juiste kleur
Met alleen de juiste vorm was ik er nog niet. De muren moesten ook de uitstraling krijgen van rood-oranje baksteen met grijze voegen.
Daarom maakte ik eerst verschillende proefplaatjes. Met een verfroller bracht ik verschillende kleuren aan om te bepalen welke tint het beste bij de oorspronkelijke molen paste.
In de nog natte verf strooide ik vervolgens een mengsel van zilverzand en rood steenslijpsel. Met een behangroller drukte ik dit voorzichtig in de verf.
Na het drogen verwijderde ik het overtollige materiaal. Het resultaat was beter dan ik had verwacht. Door de combinatie van de onregelmatige vorm, de verf en het steenslijpsel ontstond een oppervlak dat sterk op echt metselwerk leek.
Met die proefstukken als uitgangspunt kon ik aan de definitieve muren beginnen.
De prefab buitenmuren
De onderbouw van de Marietmolen bestaat uit acht buitenmuren en een extra muur achter de waterloop.
Voor de acht zijden maakte ik één basismal. Door losse negatieven van kunsthars toe te voegen, kon ik in dezelfde mal ook de uitsparingen voor ramen en deuren maken. Zo hoefde ik niet voor iedere wand een volledig nieuwe mal te bouwen.
Na het gieten en uitharden reinigde ik de prefab betonplaten met zoutzuur. Daarna bracht ik een eerste laag slijtvaste betonverf aan.
In de tweede, nog natte verflaag strooide ik opnieuw het mengsel van zilverzand en rood steenslijpsel. Ook nu drukte ik dit met een behangroller in de verf. Na het drogen werd het overtollige materiaal verwijderd.
Om de muren beter bestand te maken tegen regen, vocht en andere weersinvloeden behandelde ik ze vervolgens twee keer met een impregneermiddel.
Zo kregen de prefab buitenmuren niet alleen de juiste vorm, maar ook een kleur en structuur die zo dicht mogelijk bij echt metselwerk komen.
De binnenmuur
Het maken van de binnenmuur was een van de nauwkeurigste onderdelen van de onderbouw.
Deze muur moest namelijk niet alleen stevig zijn, maar diende ook als referentie voor het uitlijnen van de prefab buitenmuren. Als de binnenmuur niet exact op de juiste plaats en waterpas stond, zou dat later bij het plaatsen van het achtkant voor problemen zorgen.
Daarom heb ik de bekisting zorgvuldig op de fundering uitgericht en volledig waterpas gesteld.
Toen alles goed stond, werd de ruimte met beton gevuld. Tijdens het storten liet ik de bekisting met behulp van een boorhamer trillen. Hierdoor verdichtte het beton zich goed en verdwenen luchtinsluitingen zoveel mogelijk.
Na het uitharden en verwijderen van de bekisting kwam een strakke binnenmuur tevoorschijn.
Daarmee was een van de belangrijkste en spannendste onderdelen van de onderbouw voltooid. De basis waarop de rest van de Marietmolen verder gebouwd kon worden, stond nu stevig en nauwkeurig op zijn plaats.