Afwerking van de kap van de Marietmolen

Toen het houten geraamte van de kap gereed was, begon een heel ander soort werk. De constructie moest nu worden veranderd in een gesloten kap die jarenlang bestand is tegen regen, wind en vorst, maar aan de binnenzijde toch het uiterlijk van een traditioneel gebouwde molen moest behouden.

Daarbij heb ik bewust gekozen voor een combinatie van traditionele uitstraling en moderne bescherming.

Houten aanzicht aan de binnenzijde

Aan de binnenzijde heb ik de kap eerst bekleed met stroken vurenhout. Wanneer je straks in de kap kijkt, zie je daardoor geen moderne plaatconstructie, maar een houten beschieting die veel beter past bij het karakter van de molen.

De stroken volgen de vorm van de kapspanten en gordingen. Naarmate er meer delen werden aangebracht, verdween het open geraamte en werd de ronde vorm van de molenkap steeds duidelijker zichtbaar.

Bij traditionele molens kan een kap met verschillende materialen worden gedekt. Naast riet en hout komen ook dakleer, schaliën en losanges voor. Mijn keuze voor een houten uitstraling past dus goed binnen het traditionele beeld van een molenkap.

Een waterdichte laag van polyester

Alleen een houten bekleding vond ik voor de Marietmolen niet voldoende. De molen staat het hele jaar buiten en juist de kap bevat veel onderdelen die ik goed tegen vocht wil beschermen.

Daarom heb ik over de houten ondergrond een polyesterlaag aangebracht. Deze vormt de eigenlijke waterdichte huid van de kap.

Dit is natuurlijk geen traditionele molenbouwmethode. Bij een historische molen zou hiervoor een andere dakbedekking worden toegepast. Bij de Marietmolen vond ik polyester echter een praktische oplossing. Het volgt gemakkelijk de gebogen vorm van de kap en vormt, mits goed aangebracht, een vrijwel gesloten laag.

Daardoor hoeven de eiken schaliën aan de buitenzijde niet alleen voor de waterdichting te zorgen. Zij kunnen vooral hun belangrijkste functie voor mij vervullen: de kap het juiste uiterlijk geven.

De kap in twee delen

Tijdens de bouw realiseerde ik me ook dat ik later bij het binnenwerk moet kunnen komen. In de kap bevinden zich immers de bovenas, het bovenwiel, de vang en verschillende lageringen. Wanneer daar ooit onderhoud of een reparatie nodig is, wil ik niet de halve molen uit elkaar hoeven halen.

Daarom heb ik de kap zo gemaakt dat de bovenste helft verwijderd kan worden.

Dat is een bewuste afwijking van een normale molenkap, maar voor een modelmolen van deze afmetingen bijzonder praktisch. Door de bovenkap af te nemen krijg ik veel beter toegang tot het gaande werk.

Tussen de twee kapdelen heb ik een rubberen afdichting aangebracht. Deze moet voorkomen dat regenwater via de deelnaad naar binnen loopt.

Hier zie je opnieuw het uitgangspunt dat bij veel onderdelen van de Marietmolen terugkomt: het origineel zoveel mogelijk volgen, maar waar nodig een praktische oplossing bedenken die bij de schaal en het gebruik van mijn molen past.

Eikenhouten schaliën

Voor de zichtbare buitenzijde wilde ik weer terug naar een veel traditionelere uitstraling. Daarom heb ik de kap afgewerkt met eikenhouten schaliën.

Schaliën komen daadwerkelijk voor als bekleding van molenkappen. Het Gilde van Molenaars noemt naast riet, hout en dakleer ook expliciet schaliën en losanges als toegepaste kapbedekkingen.

Voor mijn kap heb ik iedere schalie afzonderlijk gezaagd en passend gemaakt. Dat was een behoorlijk arbeidsintensief werk. Eén schalie stelt niet zoveel voor, maar wanneer je een complete gebogen molenkap wilt bedekken, zijn er ineens heel wat nodig.

Juist doordat het losse houten delen zijn, volgen ze mooi de ronde vorm van de kap.

Voordat ik ze aanbracht, heb ik de eiken schaliën laten impregneren. Hoewel eikenhout van zichzelf al behoorlijk duurzaam is, wilde ik de kleine en relatief dunne delen extra beschermen tegen langdurige blootstelling aan vocht en weersinvloeden.

Daarna konden de schaliën één voor één op de kap worden aangebracht.

Langzaam verdween de polyester ondergrond uit het zicht en veranderde de moderne waterdichte kap weer in iets dat eruitzag alsof het uit een traditionele molenmakerij kwam.